มะม่วงหาวมะนาวโห่กับวรรณคดีไทย

            

   

 

   หากนับย้อนอดีตไปเมื่อหลายสิบปีก่อน ละครแนวจักรๆ วงศ์ๆ เรื่อง "นางสิบสอง" และ "พระรถเมรี" ที่ฉายให้ดูกันทางโทรทัศน์บ้านเรา นับเป็นละครยอดฮิตของผู้ชมทุกวัยตั้งแต่ลูกเด็กเล็กแดงจนถึงปู่ย่าตายาย

 

 

 

     มะมวงหาวมะนาวโห่ หรือมะม่วงไม่รู้หาวมะนาวไม่รู้โห่ บางแห่งเรียกว่า มะงั่วไม่รู้หาวมะนาวไม่รู้โห่ เป็นชื่อที่มีการกล่าวถึงว่านำมาปรุงยาได้ในนิทาน เรื่อง พระรถเมรี และมีการกล่าวว่า มะนาวไม่รู้โห่เป็นต้นไม้ที่มีชื่อปรากฏอยู่ในวรรณคดีเรื่อง สังข์ทอง และรามเกียรติ์

 

     เรื่องนางสิบสองและพระรถเมรี เป็นเรื่องราวของหญิงสาว 12 คน ที่ถูกพ่อนำไปปล่อยในป่าเพราะคิดว่าเป็นกาลกิณีที่ทำให้ครอบครัวที่เคยเป็นเศรษฐีกลับยากจนลง นางทั้งสิบสองต้องเร่ร่อนจนไปถึงเมืองยักษ์ นางยักษ์เกิดเอ็นดูจึงรับเลี้ยงไว้ ภายหลังนางทั้งสิบสองได้รับรู้ว่าพวกตนได้อาศัยอยู่กับยักษ์จึงพยายามหลบหนีไปยังเมืองกุตารนครและได้เป็นพระมเหสีของพระเจ้ารถสิทธิ์

 

     เมื่อนางยักษ์ได้รับรู้เรื่องข่าวดังกล่าว จึงเกิดความโกรธแค้นมาก จึงได้ทำอุบายจนได้เป็นพระมเหสีเอกของพระเจ้ารถสิทธิ์ จากนั้นจึงดำเนินการควักลูกตาของนางทั้งสิบสองแล้วส่งไปขังไว้ในถ้ำ จนกระทั่งน้องคนสุดท้องในบรรดานางทั้งสิบสองได้คลอดบุตรออกมา ชื่อว่า "รถเสน" หรือ "พระรถ" นั่นเอง

 

     ครั้นต่อมาพระเจ้ารถสิทธิ์รู้ว่าว่าพระรถนั้นเป็นลูกของตน และเมื่อนางยักษ์ได้ทราบเรื่องเข้า จึงพยายามคิดแผนการที่จพกำจัดพระรถออกไปเสีย จึงแกล้งป่วย และต้องกินผลไม้ที่มีชื่อว่า "มะม่วงไม่รู้หาว มะนาวไม่รู้โห่" เพื่อรักษาอาการป่วยดังกล่าว ซึ่งต้นไม้ต้นนี้มีอยู่ที่เมืองยักษ์ ซึ่งมีลูกสาวของนางชื่อเมรีอาศัยอยู่ จากนั้นนางยักษ์จึงไหว้วานให้พระรถเดินทางไปนำผลไม้ดังกล่าวมาให้ ซึ่งนางยักษ์ได้ฝากสารไปถึงนางเมรีด้วยว่า เมื่อพระรถเดินทางไปถึงเมืองเมื่อใดให้ฆ่าเมื่อนั้น

 

     แต่ในระหว่างการเดินทางพระรถบังเอิญได้พบกับพระฤาษี ท่านฤาษีจึงได้ทำการแปลงสารกลายเป็นว่า เมื่อพระรถเดินทางไปถึงเมื่อใดให้จัดงานแต่งงานเมื่อนั้น จึงทำให้พระรถและนางเมรี ได้แต่งงานกัน

 


     คำกลอนจากเรื่อง พระรถ-เมรี

 

    หนึ่งสวนแก้วอุทยานสำราฐยศ     ปรากฎพระราชพฤกษา

    มะม่วงหาวมะนาวโห่อันโอฬาร     เกิดสำหรับพาราเป็นเสี่ยงทาย

    แต่ดอกใบนั้นอย่าให้ใครจับต้อง   จะเกิดกองทุกข์เข็ญเป็นเหลือหลาย

    ใครเข้ามาจับฆ่าเสียให้ตาย         เร่งบาดหมายตรวจดูอยู่ระวัง

 


     "ต้นโน้นโพ้นเล่าหมากงั่วนาว  หัวระรี่หมี่ฉาวรู้เจรจา

      รู้โห่รู้ร้องทุกเวลา               เจรจาภาษาทุกสิ่งพรรณ"

Visitors: 60,054